Dünya genelinde yaklaşık 1,3 milyar insan sigara içiyor. Bu da tütünü, önlenebilir hastalık ve ölüm nedenleri arasında ön sıralara koyuyor. Dünyada ölümlerin %8,8’inin sorumlusu sigara olarak karşımıza çıkıyor. Sigara sebep olduğu kanserler ve KOAH alevlenmeleri nedeniyle ölüm ve hastalığa sebep oluyor. Her 5 ölümden biri sigaraya bağlı olarak gerçekleşiyor. Sigara içenlerin yarısı ilişkili hastalıklar nedeniyle erken yaşta ölüyor. Yine bu şekilde kronik hastalıklara neden olduğundan yüksek sağlık harcamalarına yol açıyor. Dünyada her yıl sigaraya bağlı hastalıklardan yaklaşık 5 milyon kişi, ülkemizde ise 100.000 kişi hayatını kaybediyor. Sigara kullanımı bir alışkanlık değil bir madde bağımlılığı olarak tanımlanıyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği’nden Doç. Dr. Sinem İliaz, sigara bırakma yolları hakkında bilgi verdi.
Dünyada tütün kontrol önlemleri
Dünyadaki birçok gelişmiş ülke, vatandaşlarını tütün dumanına maruz kalmaktan koruyan yasaları uygulamaya koymuştur. Ülkemizde; 4207 Sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun 19 Mayıs 2008 tarihinde fiili olarak yürürlüğe girmiştir.
Bu tarihten itibaren;
Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,
Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence vb. amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,
Taksi hizmeti verenler dahil olmak üzere karayolu, demiryolu, deniz yolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,
Okul öncesi eğitim kurumları, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğretim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,
19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren ise;
Tüm lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti veren işletmelerde tütün ürünleri tüketilmesi yasaktır.
“Dumansız Hava Sahası” uygulaması toplumda kabul görmüş ve desteklenmiştir.
Bu yasa ile Türkiye, dünya çapında sigara karşıtı yasaları en güçlü olan 6 ülkeden biri haline gelmiştir (İngiltere, İrlanda, Yeni Zelanda, Uruguay, Bermuda, Türkiye).
Türkiye tütün kontrolü için ne yapıyor?
Sigara vergileri yüksek, fiyatlar yüksek.
Sigara reklamı yapmak yasak.
Sigara paketleri üzerinde sağlık uyarıları var.
18 yaşından küçüklere sigara satmak yasak (satana 6 ay-12 ay hapis cezası).
Kapalı alanda, toplu taşımada sigara içme cezası 188 TL’den başlıyor.
Sigaranın yasak olduğuna dair tabelası bulunmayan iş yerlerine 1833 TL ceza
İş yerinizde sigara içilmesine izin verir veya 18 yaşından küçüklerin açık alanda bile olsa sigara içmesine izin verirseniz 1486 ile 7453 TL arasında ceza.
Sigara bırakma danışmanlığı Alo 171 hizmeti
Ücretsiz sigara bırakma ilaçlarının temini
Sigaranın…
Her dozu zararlıdır.
Vücudun her kısmına zarar veren binlerce kimyasal içerir.
Yüksek bağımlılık yapıcı etkiye sahiptir.
Dünyanın en güçlü endüstrisi tarafından saldırgan reklam taktikleri ile satılır.
Sadece kullanana değil, maruz kalana da zarar verir.
Üreticinin önerdiği gibi kullanıldığında kullanıcıyı öldürür.
Beyinde norepinefrin ve dopamin gibi maddelerin düzeyini arttırarak uyarıcı, öforik ve keyif verici etki oluşturur.
Tütün dumanında bulunan diğer bazı zararlı maddeler şöyle sıralanmaktadır:
Boya sökücü ASETON
Akü yapımında kullanılan KADMİYUM
Roket yakıtında bulunan METANOL
Çakmak gazı BÜTAN
Temizlik maddesi AMONYAK
Fare zehiri ARSENİK
Öldürücü zehirler SİYANÜR ve NAFTALİN
Sigara ve Kanser ilişkisi:
Akciğer kanseri sigara ilişkisi net olarak bilinmektedir. Akciğer kanseri, kansere bağlı ölümler arasında birinci sıradadır. Sigara içenlerde akciğer kanseri gelişme riski içmeyenlere göre 20 kat fazladır. Sigarayı bırakmak kanser riskini azaltır, ancak hiç bir zaman hiç sigara içmemiş biri kadar düşük olmaz. Bu nedenle en iyisi hiç başlamamaktır! Sigara dil ve dudak kanseriyle de direk ilişkilidir. Mesane kanseri sigara ilişkisi de çok kuvvetlidir. Çok yoğun sigara içenlerde larinks kanseri görülme ihtimali çok artar.
Sigaranın solunum sistemindeki etkileri:
Üst solunum yolları
Kronik sinüzit
Kronik farenjit
Ses telleri nodülleri
Kadınlarda ses kalınlaşması
Larinks (gırtlak) kanseri
Alt solunum yolları
Tekrarlayan bronşitler
Zatürre riskinde artış
Verem riskinde artış
Astım riskinde artış ve kontrolünde güçlük
Kronik bronşit ve amfizem
Akciğer kanseri
Sigara içenlerin % 50’sinde kronik bronşit vardır. Bronşitli hastalarda önce sabah öksürüğü ve balgam başlar. Daha sonraki yıllarda nefes darlığı, hırıltılı solunum, solunum yetmezliği ve kalp yetmezliği gelişir (KOAH). Göğüs Hastalıkları Poliklinik ve Servis hastalarının yaklaşık %80’ini sigara içen hastalar ve sigaraya bağlı hastalıklar oluşturur.
Sigara ve KOAH
KOAH’ın en iyi bilinen ve en sık nedeni sigara kullanımıdır. Hastalığın tedavisi havayolu spazmını azaltmaya yönelik inhaler (nefesle çekilen) ilaçlar kullanılmasıdır, yani şikayetlerin azaltılması hedeflenir. Hasta ilaçlarını kullandığı süre iyi hisseder. KOAH’da tedavi ile hastalık tamamen iyileştirilemez. Hastalığın ilerlemesini durdurmanın tek yolu sigara bırakmadır. KOAH’da sigara bırakma hastalığın iyileşmesini sağlamasa da mevcut durumun korunmasını ve solunum yetmezliğine ilerlemeyi engellemeye yardımcı olur. Sigaranın iritan etkisine bağlı havayolu spazmı, sigara bırakıldığında azalır, hastaların nefes darlığı hissi hafifler. Sigara nefes ile çekilerek kullanılan ilaçların etkisini azaltır. Oksijen kullanan hastaların sigara içmesi yangınlara sebep olmaktadır.
Sigara ve dolaşım sistemi
Sigara içenlerde kalp krizi geçirme riski 3 kat artmaktadır. Sigara, kan dolaşımını ve damarları etkiler, damarları daraltır, tansiyonu yükseltir. Beyin damarı hastalıkları ve felç olma riskini artırır. Bacak kangrenlerine neden olur.
Sigara ve kadın sağlığı
Sigara içen kadınlarda; düşük yapma, erken doğum, düşük ağırlıklı bebek doğurma, kısırlık ve doğum kontrol hapı kullananlarda pulmoner emboli (akciğer pıhtısı) geçirme riski artmaktadır. Ses kalınlaşır, cilt problemleri (ciltte lekelenme, kırışıklıklar) ortaya çıkar. Sigara içen annelerin emzirdiği bebeklerde idrar kotinin düzeyleri aktif içicilerdeki gibi yüksek bulunmuştur. Bunun anlamı, bebeğin yanında sigara içilmese bile içicinin üzerine sinen sigara dumanı yoluyla bebeğin sigara içmiş gibi etkileniyor olmasıdır. Sigara içen annelerin çocuklarında hışıltılı solunum, üst solunum yolu enfeksiyonları ve alerjik solunum hastalıkları daha sık görülür.
Sigara ve erkekler
Sigara erektil disfonksiyona neden olur. Diyabet ve yüksek kolesterol de varsa bu risk daha da artar. Erektil disfonksiyon sigara içmeyenlere göre 2 kat daha fazladır.
Mide ülseri riskini artırır. Safra taşları için de risk olduğunu gösteren yayınlar vardır. Yemek borusu, mide ve pankreas kanserinde risk faktörüdür.
Sigara ve idrar yolu sistemi ilişkisi
Mesane ve böbrek kanserine neden olur. Mesane kanseri için bilinen en güçlü risk faktörüdür. Bıraktıktan birkaç yıl sonra risk yarıya düşer.
Pasif sigara içiciliği:
Pasif içicilik, kendisi sigara içmezken başkasının içtiği sigaranın ağızdan verilen dumanı veya sigaranın ucunun yanmasına bağlı oluşan dumanın solunması olarak tanımlanır. Aktif sigara içiciliği kadar zararlıdır. Akciğer kanseri, KOAH, çocuklarda solunum yolu hastalığı gelişimine neden olmaktadır.
Sigara bırakmanın sağlık üzerine olan olumlu etkileri
20 dakika: Kan basıncı, nabız ve ateş normale döner.
5 yıl: Akciğer kanserinden ölümler %50 azalır, kalp krizi riski hiç içmeyenlerin düzeyine iner.
10 yıl: Akciğer kanseri ve diğer organ kanserlerine yakalanma riski azalır.
Sigara bırakma tedavisinin amaçları
Sigara ile ilişkili hastalıkların önlenmesi,
Tedavisi,
Rehabilitasyonu,
Sigara içmeyenlerin sağlığının korunması…
ABD’de sigara içenlerin yaklaşık % 70’i sigarayı bırakmayı istemektedir. Bu kişilerin de yarısı sigarayı (%35’i son 1 yıl içinde) bırakmayı denemektedir. Ülkemizde bırakmayı deneyenlerin oranı %59’dur. Sigara içenlerin yaklaşık %70’i her yıl en az bir kez sağlık kuruluşlarına başvurmaktadır. Sadece hekimin sigarayı bırak demesi ile hastaların %5’i sigarayı bırakmaktadır!
Dünya Sağlık Örgütü, “Sigara psikoaktif bir maddedir” diyor.
Sigara iki tip bağımlılık yapar:
Fiziksel bağımlılık (nikotin nedeniyle)
Psikolojik bağımlılık
Bunları aşmak bazen zor, ancak imkânsız değildir.
Nikotin yoksunluğu belirtileri ve görülme sıklığı:
Anksiyete (Endişe, panik) %87
Uykusuzluk %84
Çabuk sinirlenme %80
Sabırsızlık %76
Konsantrasyon bozukluğu %73
Huzursuzluk %71
Sigarayı aramak %62
Açlık hissi %53
Gastrointestinal sistem problemleri %33
Baş ağrısı %24
Sersemlik %22
Yeniden sigara içince;
Bu yakınmaların tümü ortadan kalkar!
Kısır döngü oluşur!
Tıbbi yardım gerekir!
Sigara Bırakma Polikliniği neden gereklidir?
Sigara poliklinikleri sigara mücadelesinin odak noktaları ve simgeleri olmaktadır.
Topluma sigaranın kötü bir şey olduğu ve bırakılması gerektiği mesajını vermektedir.
Sigaraya başlama potansiyeli yüksek olan gençler için de çevredeki model sayısını azaltmaktadır.
Sigarayı kendi başına bırakanlarda uzun dönem başarı oranı yaklaşık %7, rehber ve düzenli izlem eşliğinde başarı %56’dır.
Bir sigara polikliniğinin kurulabilmesi için çok büyük kaynağa gerek yoktur!
Başlamadan önce sigara mutlaka bırakılmış olmalıdır.
Her gün aynı saatte başka bir yere yeni bir bant konulmalı, eskisi çıkarılmalıdır.
Hasta, deride kızarıklık veya döküntü olması halinde doktoruna haber vermelidir.
Yüzerken veya banyo yaparken yerinde bırakılabilir. Düşerse yenisi yapıştırılır.
Nikotin bantlarının sık yan etkileri; uykusuzluk, ciltte irritasyon, bulantı, kas ağrısı iken; nadir yan etkileri karın ağrısı, dispepsi, anormal rüyalar, anksiyete, kabızlık veya ishal, eklem ve sırt ağrılarıdır.
Nikotin sakızları;
Ani ve şiddetli sigara içme isteği olanlarda özellikle etkili
Saatte birden fazla sakız kullanılması önerilmez.
“Çiğne-park et” tekniği ile çiğnenmesi gerekir.
Nikotin yerine koyma tedavisinin sigara bıraktırmaya etkisi
NRT sigara içiminden çok daha emniyetlidir. Sigara dumanındaki toksinler olmadan nikotin sağlar. Kansere yol açtığı gösterilmemiştir. KOAH gelişmesinde rolü yoktur. Merkezi Sinir Sistemi üzerine etkileri salınım hızına bağlıdır. Sigaranın verdiği nikotinden çok daha yavaş nikotin verir.
Bupropion:
Antidepresan
Sigara bırakmaya yardımcı etkisi antidepresan etkiden bağımsız
Bupropion / NRT ile kullanılırsa sigara bırakma sonrası kilo alımını da azaltabilir.
Bupropion kontrendikasyonları (Hastaya vereceği zarar nedeniyle belirli bir tıbbi tedaviyi almama nedeni olarak tanımlanmaktadır.)
Sara nöbeti
Kafa travması
Beyin operasyonu gibi nöbet riskini arttıran durumlar
Anoreksiya nervosa ve blumia
Mevcut alkolizm
Gebelik
Yan etkileri:
Ağız kuruluğu, baş ağrısı, uykusuzluk…
Bupropionun sigara bıraktırmaya etkisi;
Bupropion kullanımı sigarayı bırakma oranını 2 katına çıkarır.
Vareniklin:
Çift etkili çalışma mekanizması:
Sigara isteğini azaltır.
Sigara içince olan tatmin/keyif hissini azaltır.
Ciddi yan etkileri; bulantı, ciltte kaşıntı, kızarıklık döküntü, terleme artışı… Hafif yan etkileri; baş ağrısı, anormal rüyalar, uyku güçlüğü, iştah artışı, iştah azalması, ağız kuruluğu, kabızlık veya ishal…
Kontraendikasyonları (Hastaya vereceği zarar nedeniyle belirli bir tıbbi tedaviyi almama nedeni olarak tanımlanmaktadır): İntihara eğilim varsa, kalp ilişkili göğüs ağrısı, pilot, uzun yol şoförleri, beyin operasyonu öyküsü, gebelik, 18 yaş altı
Elektronik Sigara (E-sigara)
E-sigara, sigara bırakma yöntemi olarak kabul görmüş bir araç değildir.
Bilinmeyen çok şey var. Güvenlik sorunu?
Nikotin toksisitesine neden olmaktadır.
Gençler arasında yaygın kullanımı ve daha az zararlı görülmesi nedeniyle gençlerin nikotin bağımlılığını ve sigaraya geçişini artırmaktadır.
Nikotinsiz formları da var ancak kullanıcılar arasında daha az tercih edilmektedir.
Halen ülkemizde satışı yasak.
YARDIMSIZ SİGARAYI BIRAKMAK EN AZ ETKİLİ YÖNTEM!
Sigarayı bırakırken ilk gün önlemleri:
Evinizdeki bütün sigaralardan kurtulun.
Küllük, çakmak ve kibritlerinizden kurtulun.
Elbiselerinizin ceplerinde, dolaplarda ya da arabanızda sigara arayın ve onlardan kurtulun.
İş yerinizdeki bütün sigaralardan, kül tablalarından ve çakmaklarınızdan kurtulduğunuzdan emin olun.
Kendinize iyi davranın. Beğendiğiniz bir yemek yiyin. Bir film seyredin. Uzun bir duş alın. Kafanızı sigaradan uzaklaştıracak şeyler yapın.
Arkadaşlarınıza, ailenize ve iş arkadaşlarınıza sigarayı bıraktığınızı söyleyin.
Sigarayı bırakma nedenlerinizi tekrar düşünün. Sigarayı bırakmanıza kim yardım edecek? Sigarayı bırakmakla kendinizi nasıl ödüllendireceksiniz? Sigara içmek yerine ne yapacaksınız?
Sigarayı bırakmak için…
Kendinize bir gün belirleyin ve kararlı olun. Ertelemeyin.
Çevrenizde size sigarayı hatırlatan eşyaları ortadan kaldırın.
Sigara bırakma nedenlerinizi yazın ve yanınızda bulundurun.
Sevdiklerinizden bu süreçte destek isteyin.
Bol bol yürüyüş yapın ve kilo almamak için yüksek kalorili atıştırmalıklardan uzak durun.
Fagerström Nikotin Bağımlılık Testini çözün. 5 puan ve üzerinde alırsanız veya tek başına sigara bırakma denemeleriniz sonuç vermediyse destek almak için hastanemizdeki “Sigara Bırakma Polikliniği’mize” başvurabilirsiniz.
Memorial Bahçelievler Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği’nde…
Doktorunuzla konuşarak sağlıklı sigara bırakma yöntemleri konusunda bilgi alabilirsiniz.
Sigara bırakma sürecinde yaşadığınız sorunlarınızla ilgili yardım isteyebilirsiniz.
Sigara bırakma sürecini zorlaştıran yoksunluk belirtilerini en aza indirmek için doktorunuzun önereceği sigara bırakma tedavilerini kullanabilirsiniz.
Bu süreçte kilo almamak için beslenme ve diyet uzmanımızla görüşebilirsiniz.
02:00
News
Sağlık
Sağlık
Sağlık
Genel
Genel
Bülten
SAĞLIK
SAĞLIK
SAĞLIK
